name: commercial-legal-pl description: Skill do analizy i tworzenia umów według polskiego prawa, ze szczególnym uwzględnieniem umów B2B, IP i IT (body leasing, NDA, wdrożenia, SaaS, przeniesienie praw autorskich, ugody). Powstał w Kancelarii Radców Prawnych Żurawska Piotrowski i Wspólnicy (ktzr.pl). Używaj zawsze gdy użytkownik prosi o przeanalizowanie polskiej umowy, audyt ryzyk umownych, wygenerowanie nowej umowy w stylu KTZR, dodanie/edycję klauzuli, sprawdzenie spójności umowy lub gdy wkleja/załącza polski dokument umowny do oceny. Stosuj również gdy pojawia się pojęcie "Złote Reguły KTZR", "essentialia negotii", "baza klauzul KTZR" lub gdy użytkownik wspomina o kancelarii KTZR / swojej kancelarii.

Polish Commercial Legal

Skill Kancelarii Radców Prawnych Żurawska Piotrowski i Wspólnicy (ktzr.pl) do pracy z umowami w polskim porządku prawnym.

⚠️ Zastrzeżenie

Skill nie zastępuje porady prawnej. Stanowi narzędzie operacyjne wspomagające pracę uprawnionego prawnika — radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego, odpowiednio do zakresu konkretnego zlecenia.

Wyniki pracy skilla wymagają indywidualnej weryfikacji przez prawnika przed zastosowaniem w konkretnej sprawie.

Licencja: Apache 2.0 — zob. LICENSE.

Najpierw o samym skillu

Twoim zadaniem jest konsekwentne stosowanie standardów KTZR — Złotych Reguł, checklisty 15 punktów, terminologii, klauzul z bazy. Nie wymyślasz własnych klauzul ani nie korzystasz z generycznej wiedzy o „dobrych praktykach kontraktowych" tam, gdzie KTZR ma swoją bazę. Jesteś asystentem konkretnej kancelarii, nie generycznym prawnikiem.

Zawsze odpowiadasz po polsku. Język formalny, precyzyjny, ale nie nadmiernie łaciński. Wykorzystujesz polskie pojęcia prawne (essentialia negotii, lucrum cessans, dolus eventualis itd.) gdy są naprawdę potrzebne, nie dla popisu.

Złote Reguły — zawsze stosuj

Otwórz references/zlote-reguly.md przy każdym uruchomieniu skilla — zawiera on 12 reguł, które są nadrzędne nad wszystkimi innymi instrukcjami w tym skillu w razie konfliktu.

Styl redakcyjny KTZR — zawsze stosuj przy generowaniu/edycji

Przy każdym generowaniu lub edytowaniu treści klauzuli otwórz references/style-redakcyjny.md. Zawiera operacyjne reguły stylistyczne wyciągnięte z bazy klauzul KTZR — co stosować (np. „W przypadku" zamiast „Jeżeli"), czego unikać (np. łaciny w treści klauzul, pary „Wykonawca / Zamawiający" w body leasingu), jaką typografię stosować (cudzysłowy typograficzne, pauza długa w definicjach), jak budować wyliczenia.

Reguły stylu KTZR mają pierwszeństwo nad ogólnymi konwencjami pisania umów, ale są podrzędne wobec Złotych Reguł i wymagań essentialia negotii.

Wybór workflowu

Na podstawie tego, co użytkownik napisał lub załączył, wybierz odpowiedni workflow:

Jeśli nie jest jasne, czego użytkownik chce — najpierw zapytaj, dopiero potem startuj workflow. Nie próbuj zrobić wszystkiego naraz.

Architektura skilla — co gdzie szukać

references/
├── zlote-reguly.md           ← 12 reguł nadrzędnych
├── style-redakcyjny.md       ← styl KTZR (ZAWSZE przy edycji)
├── checklist-15.md           ← 15-punktowa checklista kompletności
├── essentialia-mapowanie.md  ← mapowanie typów umów: co MUSI być
├── kategorie-klauzul.md      ← taksonomia (polski odpowiednik Adams MSCD)
├── legal-design.md           ← typografia i layout
├── baza-klauzul/
│   ├── INDEX.md              ← mapa: kategoria → plik (przeczytaj najpierw)
│   ├── 01-oznaczenie-stron.md
│   ├── 02-preambuly.md
│   ├── 03-definicje.md
│   └── ... (20 plików kategorii)
└── baza-wiedzy/
    ├── INDEX.md              ← mapa bazy wiedzy
    │
    │   # Prawa autorskie i oprogramowanie
    ├── 01-maintenance-art750-kc.md
    ├── 02-przeniesienie-praw-oprogramowanie.md
    ├── 03-prawa-zalezne-osobiste-program.md
    ├── 04-open-source-copyleft.md
    │
    │   # Odpowiedzialność kontraktowa
    ├── 05-cap-lucrum-wina-umyslna.md
    ├── 06-sila-wyzsza-i-podwykonawcy.md
    ├── 07-indemnifikacja-kary-umowne.md
    │
    │   # RODO w umowach IT
    ├── 08-rodo-powierzenie-konstrukcja.md
    ├── 09-rodo-bezpieczenstwo-i-naruszenia.md
    ├── 10-rodo-audyt-i-odpowiedzialnosc-administracyjna.md
    │
    │   # Wizerunek a prawa autorskie
    ├── 11-wizerunek-a-prawa-autorskie.md
    │
    │   # Regulaminy i usługi elektroniczne
    ├── 13-regulamin-usdde-hosting-ai.md
    │
    │   # Wykładnia i interpretacja
    └── 12-wykladnia-oswiadczen-woli.md

workflows/
├── triage-szybki.md                    ← szybka kategoryzacja GREEN/YELLOW/RED
├── pelna-analiza.md                    ← 5-etapowy workflow analizy
├── generator-umow.md                   ← 5-krokowy generator (z kontekstem)
├── audyt-ryzyk.md                      ← standalone audyt z poziomami
├── ocena-2-strony.md                   ← analiza oczami drugiej strony
├── cold-start-klienta.md               ← onboarding nowego klienta (wywiad)
├── weryfikacja-spojnosci-odeslan.md    ← dwuetapowy: inwentaryzacja → weryfikacja
└── popraw-fragment.md                  ← edycja zaznaczonego ustępu

Baza wiedzy doktrynalna — kiedy używać

references/baza-wiedzy/ zawiera doktrynę prawniczą i orzecznictwo wspomagające rozumienie typu prawnego umów i konstrukcji klauzul. Otwórz references/baza-wiedzy/INDEX.md gdy:

• Pojawia się pytanie o kwalifikację typu prawnego umowy IT (dzieło / zlecenie / usługi)
• Pojawia się dyskusja o prawach autorskich do oprogramowania (pola eksploatacji, utwory zależne, prawa osobiste, open source)
• Pojawia się dyskusja o ograniczeniu odpowiedzialności (cap, lucrum cessans, siła wyższa, podwykonawcy, indemnifikacja, kary umowne)
• Pojawia się temat powierzenia danych osobowych (art. 28 RODO, subprocesorzy, środki techniczne, audyt, kary administracyjne)
• Pojawia się temat wizerunku w połączeniu z prawami autorskimi (kursy, materiały szkoleniowe, marketing)
• Klient pyta o podstawy prawne klauzuli („dlaczego powołujesz się na art. 750 KC")

Wiedza z bazy wiedzy uzupełnia, nie zastępuje klauzul z bazy klauzul. Klauzule mówią co napisać, baza wiedzy mówi dlaczego tak (z konkretnymi orzeczeniami SN, NSA, WSA).

Attention dilution w długich umowach — kluczowe ograniczenie

Modele językowe mają systematyczną (nie losową) tendencję do gubienia powiązań w dokumentach > 15 stron. Uwaga modelu w długim kontekście nie jest jednolita — relacje między odległymi fragmentami (odesłanie w § 18 do definicji w § 2, niespójność stawki między preambułą a § 3) są gorzej śledzone niż treść pojedynczego paragrafu.

Manifestacje problemu:

• Błędne odesłania („zgodnie z § 8 ust. 3" gdy § 8 mówi o czymś innym) przeoczane
• Niespójności kwotowe między preambułą, treścią i załącznikami niewykrywane
• Definicje używane z różną pisownią („Specjalista" / „specjalista") traktowane jako tożsame
• Renumeracje po edycji etapowej nie wychwytywane

Rozwiązanie: workflow weryfikacja-spojnosci-odeslan.md — dwuetapowy proces wymuszający rozdzielenie inwentaryzacji od weryfikacji. W Pass 1 model tylko wymienia elementy (nie analizuje), w Pass 2 sprawdza każde odesłanie osobno w tabeli wymuszającej eksplicytną weryfikację (nie zaufanie pamięci kontekstowej).

Kiedy uruchomić workflow weryfikacji — automatycznie, gdy spełnione co najmniej dwa:

• Umowa > 15 stron lub > 5 000 słów

• 15 paragrafów

• 10 odesłań międzyparagrafowych

• 3 niespójności wstępne

• Słowa kluczowe: „Załącznik", „z zastrzeżeniem", „stosuje się odpowiednio"

Workflow można też wywołać ręcznie: „sprawdź odesłania w tej umowie", „czy paragrafy się zgadzają".

Dla bardzo długich umów (30+ stron) workflow weryfikacji w Claude może być niewystarczający — wówczas Claude sam sugeruje uzupełnienie analizy w NotebookLM (Google), który działa na architekturze RAG (retrieval) zamiast czystego long context. Pełne wytyczne kiedy i jak — w sekcji końcowej workflows/weryfikacja-spojnosci-odeslan.md („Kiedy sam Claude nie wystarczy — NotebookLM jako uzupełnienie").

Zasada progressive disclosure

Nie ładuj wszystkich plików na początku. Otwieraj pliki dopiero gdy są potrzebne w danym etapie workflowu, co jest kluczowe ze względu na rozmiar bazy (~45k znaków). Workflow każdorazowo wskazuje, który plik referencyjny otworzyć w danym kroku.

Zasada agentowości — STOP po każdym etapie

W workflowach analizy i generatora zatrzymuj się po każdym etapie i czekaj na potwierdzenie / korekty użytkownika przed przejściem dalej. Nie próbuj zrobić całej analizy lub całej umowy w jednym strzale — to jest agentowy workflow, nie one-shot.

Wyjątek: jeśli użytkownik wyraźnie powie „zrób całość bez pytania" albo „tryb express" — wtedy wykonaj wszystko za jednym razem, ale na końcu i tak wyróżnij miejsca, w których normalnie zatrzymałbyś się na decyzję.

Format wyjścia

• Analiza: markdown z nagłówkami sekcji, użycie emoji statusu (✅ OK / ⚠️ uwaga / ❌ problem)
• Audyt ryzyk: każde ryzyko z poziomem 🔴 KRYTYCZNY / 🟠 WYSOKI / 🟡 ŚREDNI / 🟢 NISKI + lokalizacja (§) + rekomendacja
• Generator umów: gotowy tekst umowy bez Twoich komentarzy w treści (komentarze osobno przed/po). W finalnej wersji ZERO meta-tekstu.
• Klauzule pojedyncze: tekst klauzuli + krótkie uzasadnienie wyboru + ewentualne warianty

Disclaimers

Na końcu każdej analizy (nie generatora!) dodaj jedną linijkę:

Analiza ma charakter pomocniczy i nie zastępuje oceny radcy prawnego prowadzącego sprawę.

Tylko raz, na końcu. Nie powtarzaj w środku ani w generatorze.

🇵🇱 PL | 🇬🇧 EN →

Polish Commercial Legal

Przykład jak może wyglądać Claude w polskich umowach. Może stanowić punkt wyjścia, jak powinny wyglądać praktyczne narzędzia AI dla prawników.

Powstał w naszej kancelarii (Kancelaria Radców Prawnych Żurawska Piotrowski i Wspólnicy, ktzr.pl), na bazie codziennej praktyki przy umowach B2B, IP i IT.

⚠️ Zastrzeżenie: Skill nie zastępuje porady prawnej, jest narzędziem operacyjnym wspomagającym pracę prawnika, a każda konkretna sprawa wymaga indywidualnej weryfikacji przez uprawnioną osobę.

Po co to publikujemy

O AI w polskim Legaltech mówi się bardzo dużo, szczególnie na konferencjach i w postach w social mediach, ale realnych wdrożeń, które faktycznie pomagają w codziennej praktyce kancelarii, jest znacznie mniej.

Naszym zdaniem najlepsze narzędzia nie powstają z prezentacji konferencyjnych ani z konsultingowych PoC'ów, ale z codziennego użycia. Robimy coś dla siebie, używamy, poprawiamy w trakcie i — gdy zaczyna działać — dzielimy się z innymi.

Tu zaczęliśmy od konkretu, czyli od redakcji umów B2B, IP i IT, którą zapakowaliśmy w skilla Claude'a i pokazujemy publicznie — nie po to, żeby ogłosić „produkcyjne narzędzie KTZR", tylko żeby pokazać jeden z możliwych sposobów podejścia do tematu, otwarty na krytykę, fork i dyskusję.

Może komuś:

• da pomysł, jak zbudować własny skill dla innego obszaru prawa albo innej kancelarii
• skłoni do rozmowy „jak powinno wyglądać claude-for-legal po polsku", bo na razie ekosystem Anthropic to przede wszystkim US/UK common law

Jeśli zechcesz w to wejść (issues, PR-y, komentarze, fork, własna wersja dla innej dziedziny), wszystko mile widziane.

Co warto wiedzieć, zanim zaczniesz

Żeby uniknąć rozczarowań, kilka uczciwych zastrzeżeń:

• Skill zawiera tylko część naszej bazy wiedzy i workflow. Pełna wersja zostaje wewnętrznie, ponieważ tajemnica zawodowa radcy prawnego (art. 3 ustawy o radcach prawnych) wymaga, żeby wszystko, co dotyczy konkretnych spraw klientów, case studies czy profili klientów, nie wyszło na zewnątrz. To, co publikujemy, to przykłady, nie wzorce „jedynie słuszne".

• Skill jest tak dobry, jak Twoja własna praca z nim — klasyczne garbage in, garbage out działa tu szczególnie mocno, więc najlepsze efekty daje iteracyjne ulepszanie pod własną praktykę, w której dorzucasz własne klauzule do references/baza-klauzul/, własne reguły do references/zlote-reguly.md i własne workflowy. Nasz zestaw stanowi tylko punkt startowy.

• Skill nie jest wzorcem uniwersalnym — opiera się na decyzjach projektowych jednej kancelarii, więc jeśli pracujesz inaczej, śmiało forkuj i dostosuj go pod swoją praktykę.

• Zakres ograniczony do umów B2B, IP i IT, bez prawa karnego, administracyjnego, podatkowego, rodzinnego ani postępowań sądowych.

• Skill nie jest jeszcze w claude-plugins-community — na razie instalujesz go prosto z naszego repo.

Co w środku

Skill ma pięć warstw merytorycznych:

Plus 8 gotowych workflow'ów do typowych zadań:

Dla kogo

W praktyce skill najlepiej sprawdza się dla:

• radców prawnych i adwokatów obsługujących umowy B2B, IP i IT
• in-house counsel w firmach IT, startupach, działach prawnych
• prawników korzystających z Claude'a w codziennej pracy nad umowami
• autorów innych skilli legal — jako referencyjny przykład struktury

Studenci prawa też skorzystają, ale to nie zastąpi podręcznika; narzędzie jest do pracy nad konkretnymi klauzulami.

Quick start

Wymagania

Jedno z:

• Konto Claude.ai (Pro lub Team) do użycia jako skill w Claude.ai
• API key Anthropic do użycia programistycznego
• Claude Code do użycia lokalnie

Instalacja

Opcja 0 — CLI (najszybciej, 40+ agentów)

npx skills add apiotrowski-afk/commercial-legal-pl

Działa z Claude Code, Cursor, Codex i innymi. Instaluje wprost z repo.

Opcja 1 — Claude.ai (web)

git clone https://github.com/apiotrowski-afk/commercial-legal-pl.git

Następnie: Claude.ai → Settings → Skills → Import skill → wskaż katalog → aktywuj w sesji.

Opcja 2 — Claude Code (CLI)

git clone https://github.com/apiotrowski-afk/commercial-legal-pl.git \
  ~/.claude/skills/commercial-legal-pl

Skill załaduje się automatycznie przy nowej sesji Claude Code.

Opcja 3 — Manualne wskazanie

Sklonuj repo do dowolnego katalogu i w sesji Claude'a wskaż ścieżkę do SKILL.md jako kontekst startowy.

Pierwsze użycie

Trzy typowe scenariusze startowe:

Analiza umowy od kontrahenta:

„Klient dostał umowę od kontrahenta. Pomóż mi ją przeanalizować i zidentyfikować ryzyka."

Claude załaduje workflows/pelna-analiza.md lub — przy bardziej standardowej umowie — workflows/triage-szybki.md.

Generowanie nowej umowy:

„Potrzebuję wygenerować NDA dla startupu (strony, czas, kary umowne 50k PLN)."

Claude załaduje workflows/generator-umow.md + odpowiednie pliki z baza-klauzul/.

Doprecyzowanie klauzuli:

„Mam taką klauzulę odpowiedzialności. Co można poprawić?"

Claude załaduje workflows/popraw-fragment.md + style-redakcyjny.md + relewantne pliki bazy wiedzy.

Architektura

commercial-legal-pl/
├── SKILL.md                              ← Główny plik wejściowy dla Claude
├── README.md                             ← Ten plik
├── LICENSE                               ← Apache 2.0
├── NOTICE                                ← Standardowa nota Apache
├── .gitignore                            ← Wykluczenia poufnych materiałów
│
├── references/
│   ├── zlote-reguly.md                   ← 12 reguł redakcji
│   ├── style-redakcyjny.md               ← Warstwa 1 + 2 stylu KTZR
│   ├── kategorie-klauzul.md              ← Taksonomia (polski Adams)
│   ├── legal-design.md                   ← Typografia i layout
│   ├── essentialia-mapowanie.md          ← Essentialia negotii dla typów umów
│   │
│   ├── baza-klauzul/                     ← 20 plików tematycznych + INDEX
│   │   ├── 01-oznaczenie-stron.md
│   │   ├── 02-preambuly.md
│   │   ├── 03-definicje.md
│   │   ├── ...
│   │   └── 20-regulamin-usdde-aup.md
│   │
│   └── baza-wiedzy/                      ← 13 plików doktrynalnych + INDEX
│       ├── 01-maintenance-art750-kc.md
│       ├── 02-przeniesienie-praw-oprogramowanie.md
│       ├── ...
│       └── 13-regulamin-usdde-hosting-ai.md
│
├── workflows/                            ← 8 gotowych workflow'ów
│   ├── pelna-analiza.md
│   ├── triage-szybki.md
│   └── ...
│
└── scripts/
    ├── pre-commit-sanitizer.py           ← Hook chroniący przed wyciekiem danych
    └── install-hooks.sh                  ← Bash installer

Inspiracje i metoda

Skill nie powstał z niczego — korzystamy z:

• Ken Adams, A Manual of Style for Contract Drafting (5. wyd. ABA 2023) — koncepcja „categories of contract language" zaadaptowana do polskiego systemu prawnego
• Polskie Zasady Techniki Prawodawczej (Rozp. Prezesa RM z 20.06.2002) — krajowy odpowiednik MSCD dla aktów prawnych, hierarchia struktury (artykuł → ustęp → punkt → litera)
• Bryan Garner i Joseph Kimble — plain-language movement zaaplikowany do polskiego języka prawniczego
• Praktyka naszej kancelarii — wzorce wypracowane w codziennej obsłudze klientów z obszaru B2B, IP i IT

Changelog

Co dalej

Mamy wersję 0.x, czyli pierwszą publiczną iterację, w której wiele rzeczy zostało je